Thứ Ba, ngày 23 tháng 4 năm 2013

Betta Halfmoon



Tác giả: Victoria Parnell

Đặc điểm halfmoon không chỉ được hình thành bởi một gen mà từ nhiều gen kết hợp để tạo ra cái đuôi xoè rộng 180 độ. Cách lai tạo cá halfmoon tốt nhất là lai cá có nguồn gốc từ những dòng halfmoon chất lượng. Cá giống nên mua từ các nhà lai tạo chuyên nghiệp, cả trong lẫn ngoài nước. Nên trả nhiều tiền để mua được con cá mà bạn muốn hơn là mua con cá rẻ hơn nhưng không đạt chất lượng mà nó sẽ làm bạn tốn rất nhiều thời gian để lai tạo. Nếu không có con cá halfmoon chất lượng nào vừa với túi tiền hay có màu sắc, hình dáng mà bạn mong muốn thì bạn có thể bắt đầu xây dựng dòng halfmoon của mình bằng một cặp superdelta. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy một vài con halfmoon xuất hiện trong bầy cá con nếu cặp superdelta xuất xứ từ một dòng cá halfmoon. Nếu có thể, bạn hãy hỏi xem hình ảnh cá bố mẹ hay cá anh chị em cùng bầy. Nếu dòng cá tạo ra được nhiều halfmoon chất lượng thì bạn hoàn toàn có thể bắt đầu lai tạo từ những con superdelta thuộc dòng đó. Bạn hãy mua cặp cá tốt nhất có thể và chuẩn bị làm việc thật cật lực.


Tránh lai tạo những con bị tật một phần hay nghiêm trọng chẳng hạn như lưng gù, tự cắn đuôi và những kiểu dị tật khác. Những đặc điểm này có thể di truyền và bạn sẽ mạo hiểm khi dòng cá lai tạo qua nhiều thế hệ của mình có thể bị huỷ hoại ngay khi bạn nghĩ rằng mình đã đạt được mục đích. Chẳng hạn, một dòng cá có bộ vây hoàn hảo mà hệ thống miễn dịch yếu thì không được coi là một dòng cá hoàn hảo.

Chọn con cá đực tốt nhất mà bạn có thể tìm thấy. Cá halfmoon đực được bán đấu giá rất nhiều trên mạng Aquabid, vì vậy có rất nhiều lựa chọn cho bạn. Hãy tìm những con cá có cạnh vây thẳng và trơn tru, vây lưng to, không có khuyết tật trên thân và các vây giương thẳng – vây rũ không tốt vì đó là dấu hiệu cá không thể giương vây. Nếu có thể, bạn hãy mua cá trong độ tuổi từ 3 đến 6 tháng. Chúng tràn trề hormon và sẽ sinh sản rất dễ dàng.

Kiểm tra cá mái của bạn. Nó phải nổi bật trong bầy cá, cá mái quan trọng hơn cá đực rất nhiều đối với dòng cá của bạn. Hãy tìm những con cá có cạnh vây thẳng, vây lưng to, màu đẹp và mạnh khoẻ. Tia vây nên phân nhánh ít nhất 3 lần. 4 lần thì tốt hơn nhưng nhất định không được dưới 3. Đảm bảo rằng nó xuất phát từ một dòng halfmoon có chất lượng, rồi bạn sẽ thấy kết quả từ bầy con mà nó sinh ra. Các nhà lai tạo cá halfmoon hàng đầu thường sử dụng cá cái có đuôi phân nhánh từ 8 đến 10 lần, bởi vì chúng có xu hướng tạo ra nhiều cá con đạt chuẩn halfmoon. Hãy đảm bảo rằng nó xuất xứ từ một dòng halfmoon chất lượng để biết chắc nó sẽ sinh ra cá halmoon. Có rất nhiều cá betta được bán trên thị trường dưới mác “halfmoon” nhưng thực ra là cá delta hay superdelta xuất xứ từ dòng halfmoon. Hãy xem xét các đặc điểm ở cá cái tương tự như khi bạn chọn cá đực. Một cá cái mà góc đuôi không xoè đủ 180 độ và cạnh đuôi không thẳng thì KHÔNG phải là cá halfmoon cái.


Hình ảnh


Một con halfmoon cái xuất sắc (S. Khumhom)

Hãy chọn cá giống của bạn dựa trên các tiêu chuẩn định sẵn (chẳng hạn tiêu chuẩn của IBC). Hãy nắm thật vững các tiêu chuẩn. Đừng chỉ tập trung vào mỗi đuôi. Ngay cả con cá tốt nhất hiện nay cũng có nhiều đặc điểm cần phải cải thiện chẳng hạn như độ lớn của vây lưng, vây hậu môn và mức độ tinh khiết của màu sắc. Tập trung vào đuôi nhưng cũng đừng bỏ qua các vây khác, bằng không sẽ có một ngày mà phòng cá của bạn sẽ toàn cá có đuôi xoè đủ 180 độ một cách hoàn hảo nhưng vây lưng hay vây hậu môn lại có màu nhợt nhạt và nhỏ.

Nên nhớ rằng ngay cả một cặp halfmoon hoàn hảo có đuôi xoè đủ 180 độ cũng không tạo ra 100% cá halfmoon con; mà bạn thường thu được cả cá halfmoon lẫn cá delta và superdelta, với một phần trăm halfmoon nhất định ở mỗi bầy tuỳ thuộc vào chất lượng của cặp cá giống. Một số dòng halfmoon chất lượng có thể tạo ra 50-60% cá halfmoon mỗi bầy, nhưng tỷ lệ thông thường là 10-30% tuỳ thuộc vào chất lượng nước, dinh dưỡng và chế độ chăm sóc.


(Nguồn Diendancacanh)

Lai tạo cá Halfmoon chất lượng

Tác giả Chris Yew - nguồn www.bettysplendens.com


Hình ảnh


Halfmoon xanh thép đuôi đơn mái.

Mọi người đều mơ đến việc lai tạo ra dòng cá halfmoon thuần có chất lượng, nhưng tỷ lệ thành công là bao nhiêu? Vâng có lẽ thay vì halfmoon, hầu hết mọi người chỉ thu được superdelta hay delta mà thôi. Vậy đâu là hướng dẫn hay chuẩn mực mà chúng ta cần phải tuân thủ nếu chúng ta muốn lai tạo dòng cá halfmoon thuần có chất lượng.

1. Chọn cá giống tốt
Điều này nói thì dễ hơn làm vì cá giống tốt rất đắt tiền. Tôi khuyên bạn nên chọn cặp cá tốt nhất trong khả năng tài chính của mình và hãy cố mua cặp cá tốt nhất. Nếu bạn dự định lai tạo chúng một cách nghiêm túc, không nên lãng phí hai ba tháng để rồi nhận ra rằng bầy cá con không được như ý bạn mong muốn. Hãy mua cặp cá giống từ một nhà lai tạo chuyên nghiệp, người biết rõ về “huyết thống” của cá. Nếu bạn muốn gia tăng tỷ lệ cá tốt thì hãy mua cặp cá xuất phát từ cùng một bầy. Tránh mua cá đực từ một nơi và cá cái từ nơi khác. Lý do là vì nếu bạn mua cặp cá từ cùng một bầy, cặp cá này sẽ là thế hệ F1 và bầy con của chúng sẽ là thế hệ F2. Trong hầu hết các trường hợp, chỉ bằng việc lai tuyển chọn (nghĩa là chọn cặp cá tốt nhất) từ thế hệ F1, bạn có thể tạo ra tỷ lệ lớn cá có chất lượng ở thế hệ F2.

2. Đuôi
Điểm quan trọng nhất đó là hai cạnh ngoài của đuôi phải thật thẳng. Nếu cả hai cạnh đuôi đều bị cong thì không nên chọn làm cá giống. Một con cá halfmoon chất lượng phải có đuôi xoè đủ 180 độ tính từ cạnh này đến cạnh kia của đuôi. Vì vậy, nếu cạnh đuôi không thẳng thì cá không được coi là halfmoon. Hầu hết cá halfmoon cũng có đuôi ngắn hơn so với delta và superdelta.

3. Tia vây
Đây là một điểm rất quan trọng khác cần phải cân nhắc. Các tia vây phân nhánh càng nhiều thì các vây xoè càng rộng. Nó giúp vây chống đỡ tốt và vây cá betta sẽ to và đẹp hơn ngay cả khi nó không giương lên. Với dòng cá halfmoon thật chất lượng, chúng ta có thể có tia sơ cấp, tia thứ cấp, tia tam cấp và thậm chí cả tia tứ cấp. Như vậy, tổng cộng có đến 16 nhánh phát sinh từ một tia vây chính! Đây là điều mà tôi được nghe từ Peter Choo, người sở hữu dòng cá betta màu vàng mà có con có đến tia tứ cấp!

4. Nước sạch
Đây là yếu tố ảnh hưởng đến hình dáng và sự phát triển của vây. Nước dơ sẽ làm vây bị teo hay thậm chí bị mục. Cần thay nước thường xuyên và khử chlor nếu dùng nước máy. Chlor có thể làm “cháy” vây và làm ảnh hưởng đến hình dáng của nó.

Ghi chú: theo TK Lee, các tia đuôi phân nhánh như sau: tia sơ cấp (tức tia chính), tia nhị cấp, tia tam cấp, tia tứ cấp… như vậy đến tia tứ cấp thì số lượng tia vây là 8. Nhưng trong bài này, Chris Yew lại sắp xếp hơi khác: tia chính, tia sơ cấp, tia nhị cấp, tia tam cấp và tia tứ cấp… như vậy đến tia tứ cấp thì số lượng tia vây là 16.

(Nguồn Diendancacanh)

Giới thiệu về cấu tạo vây của dòng Halfmoon

Tác giả TK Lee (Malaysian HM group) - nguồn www.bettas4all.nl

* Cạnh đuôi và góc đuôi



Hình ảnh
Con cá bạch tạng này có cạnh đuôi dài và thẳng. X là cạnh trên và Y là cạnh dưới. Góc giữa cạnh X và cạnh Y là góc đuôi hay góc xoè.

* Đuôi của HM (Halfmoon) có hai đặc điểm quan trọng:
  • Các cạnh đuôi thẳng và dài.
  • Góc xoè 180 độ.


Hình ảnh


Với HM bạn có thể kẻ một đường thẳng XY dọc theo hai cạnh đuôi. Điều này chỉ có thể thực hiện nếu các cạnh thật thẳng và làm thành một góc 180 độ.


Hình ảnh


Hình ảnh



Vây đuôi, vây lưng và vây hậu môn phải cân đối và hài hoà với nhau


Hình ảnh


Bạn phải có khả năng vẽ một đường cong bắt đầu từ điểm A trên vây lưng, từ từ đi vòng qua vây đuôi, rồi tiến tới điểm B trên vây hậu môn mà không phạm phải phần đuôi nào. Cá như vậy được xem là cân đối.

* Tỷ lệ giữa chiều dài đuôi và chiều dài thân


Hình ảnh


Khi đánh giá hai con HM ở trên, nếu mọi đặc điểm đều như nhau thì con có vây đuôi lớn hơn hay tỷ lệ lớn hơn được coi như là đẹp hơn. Như vậy, BlueMoon 1 đẹp hơn BlueMoon 2.

* Vây hậu môn


Hình ảnh


(Trái) Quan sát các cạnh AC, BD của vây hậu môn xoè ra như rèm cửa khi cá giương vây. Một vây hậu môn rộng có cung CD lớn hơn AB. (Phải) Con đuôi kép (doubletail) này có chóp vây hậu môn rất hẹp.


Hình ảnh


Trái) Cạnh đáy B của vây hậu môn song song với đường bên A (theo Goettner). (Phải) Cạnh đáy B vây hậu môn của con đuôi kép này giao với đường bên A tại điểm C.

* Vây lưng


Hình ảnh


(Trái) Cạnh ngoài của vây lưng hướng về phía trước như ở 1. Rìa ngoài của vây lưng phải liền lạc với vây đuôi như ở 2. Tia vây phân nhánh phù hợp. (Phải) Vây lưng xoè rộng. Thông thường, cạnh vây lưng nằm ở vị trí X, khoảng 2/3 chiều dài vây hậu môn. Với vây lưng rộng hơn, cạnh này phải di chuyển đến vị trí Y.

* Những đặc điểm nổi bật của HM là:
3. Các cạnh đuôi thẳng và dài.
4. Góc xoè 180 độ.


Hình ảnh


Đuôi phải có hình bán nguyệt hay hình chữ D.

* Tia vây đuôi - “Công phu lai tạo” của HM

Hình ảnh

Từ một tia vây phân thành 4 nhánh giúp cho vây đuôi được chống đỡ tốt hơn.

Đâu là đuôi của HM?

Hình ảnh



Đặc điểm khó đạt nhất: cạnh đuôi dài và thẳng

Hình ảnh



Cạnh đuôi hoàn hảo 1 phải thật thẳng. Khi nó giao với viền cung đuôi 2 thì phải tạo ra một cạnh sắc 3. Chất lượng của cạnh đuôi phụ thuộc vào hai yếu tố:
1. Nó có thẳng không?
2. Nó có dài không?
Tóm lại, cạnh đuôi có “sắc” hay không?

* Hai kiểu phân nhánh của tia vây


Hình ảnh


Nuôi dưỡng cá halfmoon

Halfmoon có lẽ là loại cá cần được chăm sóc nhiều nhất. Nên nhớ rằng các dòng cá betta đuôi dài như halfmoon là cá thuần dưỡng và có lẽ không có khả năng tồn tại trong môi trường hoang dã. Điều này có nghĩa là cá halfmoon cần không gian và sự chăm sóc nhiều hơn so với cá betta đuôi ngắn.

90% bệnh tật đều có cùng một nguyên nhân: nước kém chất lượng. Bí quyết nằm ở chỗ cá halfmoon cần không gian càng lớn càng tốt và thay nước liên tục. Thật không may, cách tốt nhất tức thay 100% nước mỗi ngày là cách mà hầu hết chúng ta không có thời gian để làm! Nếu bạn chỉ thay nước một phần thì một số vi khuẩn vẫn còn tồn đọng trong lọ cá. Chúng có thể gây bệnh cho cá. Nếu bạn không thể thay nước mỗi ngày thì thay nước mỗi 3 ngày cũng được, tuỳ theo kích thước lọ nuôi cá của bạn. Tốt nhất, mỗi ngày nên hút hết chất dơ từ đáy (rồi đổ nước sạch vào lọ). Sử dụng nước đã khử chlor (hay đã để cho hả). Nhất thiết phải loại bỏ hết các hợp chất chứa clor, những chất vốn không tồn tại ngoài môi trường tự nhiên. Cũng nên kiểm tra và điều chỉnh độ pH để đảm bảo nó đạt mức cần thiết cho cá. Có nhiều loại thuốc tăng hoặc giảm pH bán ngoài thị trường.

Cây thuỷ sinh là một lựa chọn tốt. Như ở môi trường hoang dã, cây tiêu thụ phosphate trong nước và cải thiện chất lượng nước khi bạn chỉ thay một phần. Dù rằng phosphate không độc đối với cá nhưng nó kích thích rêu tăng trưởng, tôi khuyên bạn nên trồng Java fern để tiêu thụ phosphate trong nước hồ. Java fern thường đi đôi với gỗ lũa. Hãy gỡ cây ra khỏi lũa trước khi đem trồng trong hồ vì gỗ lũa thường có cạnh sắc làm cá bị rách vây. Cây cũng tiêu thụ cả nitrate. Hãy bố trí đủ không gian trống bên cạnh cây thuỷ sinh để cá bạn bơi lội. Hãy tỉa cây khi cần thiết để đảm bảo không gian này được cân bằng. Hãy trồng cùng một loại cây ở hồ mới khi bạn bắt cá ra nuôi riêng. Nếu bạn mua cá từ nhà lai tạo khác, hãy hỏi họ về điều kiện nuôi dưỡng ở đó và cố tái lập điều kiện này sao cho càng giống càng tốt. Điều này có thể rất quan trọng! Các dòng cá đỏ và không đỏ (non-red) đặc biệt nhạy cảm với bất kỳ thay đổi nào của các thành phần hóa học trong nước.

Cho cá ăn thức ăn thích hợp. Cho cá ăn nhiều loại thức ăn khác nhau và cả thức ăn khô có chứa nhiều vitamin. Cá nhân tôi thích cho cá ăn thức ăn đông lạnh (tươi hơn thức ăn khô nhưng lại không chứa mầm bệnh như thức ăn tươi). Tuy nhiên, bạn nên cho cá ăn ít nhưng thường xuyên (đủ để cá ăn hết trong năm phút). Bằng không, thức ăn dư sẽ phân rã và làm nồng độ ammonia tăng cao.

Tập cho cá giương vây mỗi ngày bằng cách soi kiếng hay kè nó với con cá khác. Nhưng không nên để nó thường xuyên thấy cá khác vì nó sẽ bị lờn. Nếu bạn để các lọ cá gần nhau thì nên che lại (tức ngăn lọ này với lọ khác bằng một tấm bìa hay bất cứ thứ gì khác) hay để thật nhiều lọ cạnh nhau để cá thường xuyên đảo qua đảo lại giữa những con khác nhau và không mổ vào lọ. Lưu ý rằng cá có vây thật to và dài nên nếu nó giương lên quá căng và quá lâu thì vây có thể bị rách, vậy tốt nhất bạn nên giới hạn thời gian giương vây của chúng chỉ khoảng 1 giờ mỗi ngày.

Thật là nhiều việc, tuy nhiên vẻ đẹp tuyệt vời của cá halfmoon mỗi khi chúng giương vây xứng đáng với sự phục vụ này.

(Nguồn Diendancacanh)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét